U SJENI GAZE I UKRAJINE Šta znači islamski govor o miru?

 Moj tekst za novi broj Takvima 2026.

Imajući na umu često citiranu Adornovu tvrdnju da je “pisanje  poezije nakon Auschwitza barbarizamˮ, nije nam teško pret postaviti koliko je besmisleno danas pokušati objasniti ono što  se dešava u Gazi, ali i Ukrajini i Sudanu, a kamoli i pomisli ti da se svemu tome može naći neki smisao. Nikakvog smisla  niti opravdanja ne može biti naročito za ono što se dešava u Gazi. Obesmislene su sve napisane knjige i usvojene rezolucije  koje su za sva vremena trebale osigurati da se greške prošlosti ne ponavljaju. Prošlost nam se ponavlja i to još brutalnija i  nemilosrdnija. 

I upravo zbog toga, brojni koncepti se danas s pravom po novo promišljaju, pa i dovode u pitanje. Među njima sve češće,  naročito na društvenim mrežama koje su glavni katalizator  kreiranja javnog mnijenja, čujemo zapitanosti o tome koliko  smisla ima pozivati se na mir, dijalog pa i međunarodne kon vencije kad smo suočeni s ovakvim brutalnim kršenjem svih  uspostavljenih principa i indolentnošću svijeta. Čak i među  vjernicima se čuju zapitanosti o tome kako govoriti o miru nakon Gaze, dok se na svaki istup vjerskih autoriteta koji pozivaju na mir i poštivanje međunarodnog prava gleda s cinizmom i smatraju se ispraznim parolama.

Zločini izraelskog režima u Gazi prijete da obesmisle mnoge ideale. To će biti dugoročni izazov kojim ćemo se morati pozabaviti, a koji sada nije u fokusu zbog patnje nevinih i ne izvjesnosti njihove budućnosti. Teško je povjerovati da oni koji  ove zločine čine ili ih u tome podržavaju nisu ovog svjesni. Pitanje je sada hoće li svijet dozvoliti da se to desi, hoćemo li dozvoliti da odustanemo od svojih ideala, od onog što su naše vrijednosti i ono malo normi međunarodnog prava koje su teškom mukom ustanovljene?!

Čitav tekst možete preuzeti na linku: https://www.academia.edu/164992358/U_SJENI_GAZE_I_UKRAJINE_%C5%A0ta_zna%C4%8Di_islamski_govor_o_miru

Oštre reakcije Sarajeva na izjave iz Srbije o granicama u regiji

Moj komentar za Al Jazeeru Balkans:



U Bosni i Hercegovini osude izjava koje posljednjih dana stižu iz Srbije. Nedavna izjava premijerke te zemlje Ane Brnabić kako su bh. entitet Republika Srpska i Srbija sve više jedno kao i spominjanje granice Republike Srpske dužnosnici Bosne i Hercegovine označili su kao retoriku devedesetih koja ne vodi razvoju dobrosusjedskih odnosa. U istom tonu bila je i izjava srpskog patrijarha Irineja, koja je također molitva o jedinstvu entiteta Republike Srpske i Srbije.

Konačno do koncepta mira, slobode i sigurnosti u islamu

 „Islamski koncept mira, slobode i sigurnosti“ zbornik radova sa okruglog stola održanog u Sarajevu, 25. aprila 2017. godinem izdavač „El-Kalem“, Sarajevo,2017. godine.

Autor: Mustafa Spahić (Preporod)

Da Islamska zajednica ne živi isključivo na lovorikama prošlosti, zakovana, samo u današnji tubitak ili egzistenciju, nego da ima na svim navedenim temeljima islamskim, perenijalnim i povijesnim vizijama budućnosti čovječanstvo je i knjiga pred nama koju se u okviru zajednice priredilo i uredilo Vojno muftijstvo pri Oružanim snagama a štampao „El-Kalem“. U naslovu knjige (a imenovanje stvari i stvarnosti je preduvjet svakog znanja, teorije i spoznaje) nalaze se tri riječi: mir, sloboda i sigurnost, bez kojih je izvjesnost i budućnost čovječanstva nemoguća. Ovom knjigom, ustvari „Zbornikom radova“ sa okruglog stola u Sarajevu, između dvije korice na 150 stranica Islamska zajednica nastupa otvorenih očiju, silom argumenata a ne argumentima silom, kritičkom samorefleksijom. Iz nefseke summen-nas - sebi kaži - sebe sagledaj i sebe pred ogledalo pa onda drugima kaži ili idi na kritičku teoriju društva ili kritički refleksiju. Unutar kritičkog mišljenja, a svako mišljenje ukoliko je utemeljeno na argumentima, i ukoliko je svoje, a ne posuđeno i neargumentovano je kritičko mišljenje, hermenutikom iznutra, postiže se umijeće razumijevanja, a kritikom izvana, ostvaruje se vještina prosuđivanja i razabiranja stvarnosti. Hermeneutika iznutra, i kritika izvana, unutar političke filozofije, čine komplementarno jedinstvo, unutrašnje i vanjske dimenzije kritičke refleksije u kome subjektivni pojam preko objekta, teme ili predmeta spoznaje, suda i zaključka dolazi do nove vizije, perspektive i ideje spoznaje. Strukturu knjige sačinjavaju: 1) „Uvodnik“ vojnog muftije Hadisa Pašalića „Izgradnja mira naše je opredjeljenje i cilj“; 2) „Predgovor“ jednog od urednika mr. Muhammeda Okića; 3) „Biti Bosanski i evropski musliman“, tekst Reisa Huseina Kavazovića; 4) „Odnos muslimana prema sekularnoj državi - iskustvo Bosanskohercegovačkih muslimana u tekstu prof. dr. Fikreta Karčića; 5) „Akaidsko učenje Ebu Hanife u slobodi i slobodnoj volji“ tekst mr. Muharema Omerdića; 6) Zaštićena vrijednost ljudskog života u islamskom pravu“, tekst dr. Senada Ćemana. 7) „Džihad, Harb i Kital u Kur’anu“ tekst prof. dr. Almira Fatića; 8) „Karakteristični elementi islamske tradicije u Bošnjaka“ tekst dr. Elvira Duranovića; 9) „BH Dijaloški, Komšijski etos, kao prilog teologiji i praksi međureligijskog dijaloga“ tekst mr. Muhammeda Fazlovića; 10) „Odgovori Islamske zajednice u BiH na tumačenja Islama - strana islamskoj tradiciji Bošnjaka“ tekst Muhammeda Jusića i 11) „Prilozi“.

Bez obzira što su radikalizam, ekstremizam i terorizam rezultat i posljedica svijeta ovakvog kakav jeste, i što su uglavnom izvana izazvani i isprovocirani oni su apsolutno zabranjeni, ničim se ne mogu opravdati i oni su put do pakla koji je možda popločan iskrenim namjerama. Time se nanosi nesaglediva sramota Islamu i neizmjerna šteta muslimanima koja u svjetskim okvirima dovodi u pitanje njihov opstanak. Knjiga pred nama, jedanaest dragulja na džerdanu, poručuje Islam DA - nasilje NE, Islam DA - terorizam NE, Islam DA - radikalizam i ekstremizam NE, Islam DA - laž NE, Pravda DA - nepravda kao šuga duše NE. Stoga, priređivači ovog Zbornika zaslužuju sve čestitke, a njegova promocija će se održati 6. decembra 2017. godine u Domu OS BiH u Sarajevu.

معرض ..رسالة الإسلام من عُمان .. يحط رحاله في البوسنة والهرسك

سراييفو في 16 أبريل / العمانية / انطلقت بمكتبة / الغازي خسروبك / الإسلامية في

العاصمة البوسنة والهرسك (سراييفو) فعاليات معرض / رسالة الاسلام من عُمان / الذي

يقام بالتعاون مع رئاسة المشيخة الإسلامية في البوسنة والهرسك .

رعى انطلاق المعرض سماحة الشيخ الدكتور حسين كفازوفيتش رئيس العلماء والمفتي

العام للبوسنة والهرسك وسط حضور رسمي وشعبي وإعلامي كبير ويستمر حتى نهاية

إبريل الحالي.

ويهدف المعرض الى نشر وتعزيز ثقافة التعايش المشترك والتفاهم السلمي بين الأمم

والثقافات والشعوب يواصل معرض (رسالة الإسلام ) جولاته في مختلف دول العالم .

ويعرض لأول مرة باللغة البوسنية ويأتي في سياق الجهود التي تبذلها السلطنة في مجال

نشر القيم الإنسانية الرفيعة وإيصال رسالة السلام في العالم الذي يموج في أجواء من

التوترات الإقليمية وامتداد رقعة التطرف والإرهاب والعنف ليكون صوت (رسالة السلام)

ردًا على كل هذه الممارسات اللاإنسانية والتي تتعارض مع تعاليم الأديان والثقافات

المحبة للرحمة والسلام .

وفي كلمته الترحيبية رحب الأستاذ سناد تشيمان ممثل سماحة الشيخ حسين كفازوفيتش

المفتي العام في البوسنة والهرسك بوفد السلطنة وشكرهم على اختيارهم سراييفو لإقامة

هذا المعرض القيّم الذي يعبق برسالة السلام والتعايش على الطريقة العمانية.

وبين أن الطريقة العمانية في الدين والثقافة تتجلى في السكينة والاعتدال والحكمة

والتسامح وتشهد على ذلك مجلة "التسامح" العمانية التي تصدرها وزارة الأوقاف

والشؤون الدينية منذ العام 1423 هـ / 2003 م مؤكدًا أنه عرف عن السلطنة وبشكل

خاص تنظيم المؤتمر الإسلامي السنوي " تطور العلوم الفقهية" الذي كان للبوسنة

والهرسك حضورها الدائم في أعماله من خلال مشاركات كل من رئيس العلماء ومفتي

عام البوسنة والهرسك وأمين الفتوى في البوسنة والهرسك .

واعتبر تشيمان أن المؤتمر يمثل حركة التجديد التي أطلقتها وزارة الأوقاف والشؤون

الدينية برعاية كريمة سامية من لدن حضرة صاحب الجلالة السلطان قابوس بن سعيد /

حفظه الله ورعاه / مؤكدا أن هذا المعرض جاء نتيجة للتسامح العماني الذي يدعو إليه

نداء عُمان لتجديد الفقه الإسلامي وفق متطلبات العصر الجديد وما يدعو اليه سماحة

الشيخ أحمد بن حمد الخليلي المفتي العام للسلطنة " الذي أهدى قلبه وفكره للعالم أجمع "

مشيرًا الى أن المعرض جاء في الوقت المناسب والمكان المناسب لأن البوسنة والهرسك

تجسد كل ما تتضمنه هذه الرسالة العمانية بأنه لا بديل عن السلام والتسامح لإنقاذ البشرية

.

من جانبه عبر محمد بن سعيد المعمري المستشار العلمي بمكتب وزير الأوقاف والشؤون

الدينية المشرف العام على معرض رسالة الإسلام عن شكر وتقدير الوزارة للمشيخة

الاسلامية في البوسنة والهرسك على رعايتها ودعمها لإقامة المعرض في سراييفو والذي

يسهم بلا شك في تعزيز العلاقات وتوثيق أواصر الإخوة وتعميق التعاون المشترك من

أجل القيم الانسانية وكرامة الانسان مبينًا أن المعرض يحمل صوت عُمان في نشر ثقافة

التعايش وتقبل الآخر والدعوة الى الحكمة والسلم وحفظ الحقوق الاساسية للبشر أينما

كانوا.

من جهته أعرب مستشار سماحة المفتي للشؤون الإعلامية الدكتور محمد يوسيتش عن

سعادته بفرصة الاطلاع على ثقافة وحضارة السلطنة قائلًا " هي بالنسبة لنا أول فرصة

لكي نكتشف هذه الدولة والشعب الشقيق إخواننا في عُمان " مضيفا " نحن في أوروبا

نعيش أزمة من اليمين المتطرف يشوهون الصورة للإسلام والمسلمين فبالنسبة لنا وجود

هذا المعرض يساعدنا على كشف الشبهات وعلى نشر صورة صحيحة عن الإسلام

والمسلمين لأننا كشعب بوسني نعتبر أنفسنا جسر بين الثقافتين بين ثقافة الغرب لأننا نحن

من الأوروبيين الأصليين وثقافة الشرق لأننا ننتمي إلى دين الإسلام " .

أما الدكتور الشيخ الدكتور صبحي وسيم تادفي منسق العلاقات مع العالم الإسلامي في

رئاسة المشيخة الإسلامية في البوسنة والهرسك فرأى أن فكرة المعرض هي فكرة جديدة

وهو يقدم رسالة التفاهم والتعايش والتسامح والسلام التي تلبي وتعالج أشد الابتلاءات التي

تعاني منها البشرية اليوم في مختلف المناطق في هذا العالم قائلًا إن هذا المشروع سيكون

له الدور الكبير في توصيل رسالة التعايش والتفاهم والتسامح لكي تكون حاجزًا أمام من

يريدون إثارة الفتن والاختلافات والصراعات بين الناس.

ومن ناحيته أكد مفتي المشيخة الإسلامية البوشتاقية في ألمانيا فضيلة الشيخ باشو فيتيتش

أن العالم كله بحاجة لنشر رسائل التعاون والسلام والتعايش والتسامح بين الناس " وهنا

في الغرب وخاصة في جمهورية ألمانيا الاتحادية حيث يعيش المسلمون البشانقة وغيرهم

من المسلمين " مؤكدًا على أهمية " أن تأتي من المشرق من جزيرة العرب وبالتحديد من

سلطنة عُمان مثل هذه الرسالة الرائعة عن التعاون والتعايش والتسامح بين الناس وبين

الأديان المختلفة .. نأمل نحن البشانقة المسلمون في ألمانيا أن تتاح لنا الفرصة لنستضيف

إخواننا من عُمان وأن يقام هذا المعرض في ألمانيا " .

أما فضيلة الشيخ الدكتور بنيامين إدريس رئيس المنتدى الإسلامي في ميونخ ومنسق

معرض رسالة الإسلام في دول البلقان وضح أن معرض رسالة الإسلام من عُمان في

عاصمة البوسنة والهرسك سراييفو فتح آفاق التعاون خاصة في المجال الثقافي مع

السلطنة ويعتبر من أول المعارض التي تقام في هذه المدينة من قبل دولة خليجية ومن

شعب عريق كالشعب العماني الذي يتميز بالأصالة والرزانة وبعد الأفق والذي يبعث

الأمل ليس في المنطقة وإنما في العالم كله فرسالة التسامح ورسالة التفاهم والتعايش

السلمي ليست لها بديل وهذا المعرض أكد على هذه الرسالة السامية.

ويتضمن معرض رسالة الاسلام خمسين لوحة باللغة البوسنية والتي تعرض لأول مرة

بهذه اللغة وهي تعبر عن أوجه الحياة العامة في السلطنة وما شهدته من نهضة حديثة

وتطور مستمر تحت قيادة حضرة صاحب الجلالة السلطان قابوس بن سعيد المعظم /

حفظه الله ورعاه / الحكيمة .. كما يتضمن لوحات من الفن التشكيلي العماني والخط

العربي والتحف العمانية التي تعبر عن ملامح الحياة العامة في عُمان في الماضي

والحاضر .

وقد أقيم على هامش المعرض عرض بعض الكتب العمانية المهتمة بالتواصل الحضاري

وتعميق الفهم المشترك للقيم الإنسانية وصور للكتب العمانية التي تتصل ببعض المعارف

الدقيقة كعلم الفلك وعلم البحار وعلم الطب وغيرها

كما يتضمن المعرض الذي يقام في واحد من أهم المكتبات في سراييفو لوحات من ( فن

الظلال ) الذي يقدم للجمهور قيما روحية بالدمج بين عدد من الفنون كفن الخط العربي

والزخرفة وعامل الضوء اذ تشكل في مجموعها لوحة فنية معبرة مستمدة من السلام

والأخلاق .

ويحوي المعرض (رسائل عالمية) وهي عبارة عن حملة إعلامية عالمية تهدف الى نشر

ثقافة التعايش والسلام والتسامح والوئام عبر نشر بطاقات تعبر عن هذه القيم في وسائل

التواصل الاجتماعي والمواقع الالكترونية بمختلف اللغات .

وتمثلت الحملة المصاحبة للمعرض عبارة " افعل شيئا من أجل التسامح" والتي تهدف

إلى تمكين كل شباب وفتيات العالم من ابتكار الأفكار والأطروحات والتجارب والجهود

التي يمكن أن تسهم في نشر ثقافة التسامح في المجتمعات الإنسانية وتقديمها كمبادرات

فردية وجماعية ومؤسساتية يكون لها إطارها العملي في المحيط الذي هي فيه.

وجاء اختيار هذا الشعار إيمانًا بأهمية قيمة التسامح في ردم الهوة في العلاقات المتوترة

وتقريبًا لوجهات النظر المختلفة وإيجاد مساحات مشتركة في أجواء تمكن من الحوار

والتفاهم وتحقيق السلام.

وتم حتى الآن إصدار سبعة بطاقات لهذه الرسائل تحمل الأولى عنوان "وجعلناكم شعوبًا

وقبائل لتعارفوا" والثانية تحمل رسالة "أحب للناس ما تحب لنفسك"

والثالثة جاءت بعوان "خالق الناس بخلق حسن" فيما تحمل الرابعة رسالة " وبالوالدين

إحسانا" .

أما الرسالة الخامسة فجاءت بعنوان “ أدٍ الأمانة إلى من ائتمنك “ وجاءت الرسالة

السادسة لتقول " لنفسك عليك حق” في إشارة على أهمية الاهتمام برفع القيم في النفس

والتركيز عليها في البناء الأخلاقي فيما حملت الرسالة السابعة عنوان " أفضل الناس

أنفعهم للآخرين " للتأكيد على مباءئ التعاون بين الناس ونشر ثقافة العمل المشترك في

مجال النفع العام والعمل التطوعي والخيري.

كما أقيم على هامش المعرض عرض لبعض الكتب العمانية المهتمة بالتواصل

الحضاري وتعميق الفهم المشترك للقيم الإنسانيةاضافة الى عدد من صور الكتب العمانية

المتعلقة ببعض المعارف الدقيقة كعلوم الفلك والبحار والطب وغيرها من العلوم سعيًا الى

إبراز مساهمات وجهود العمانيين في السياق العالمي للمعرفة والثقافة والعلوم.

يذكر أن معرض (رسالة الإسلام من عُمان ) تم إطلاقه من قبل وزارة الأوقاف والشؤون

الدينية منذ العام ٢٠١٠م وقد زار أكثر من ثلاثين دولة حول العالم حتى الآن ويحمل

عنوان : ( التسامح والتفاهم والتعايش : رسالة الإسلام من سلطنة عُمان) ويهدف إلى نشر

مظلة هذه القيم بين شعوب العالم .

وقد اكتسب المعرض قبولًا متناميًا في الأوساط العالمية وتم التنسيق بشأنه مع عدد من

المنظمات العالمية وأهمها منظمة اليونسكو والعديد من المركز الدينية المهتمة بنشر القيم

المعتدلة والدعوة إلى السلم والعيش المشترك بين الناس والثقافات والأديان.

/ العمانية /

http://www.omannews.gov.om/ona_n/description.jsp?newsId=315130 

Muhamed Jusić: Knjiga o najosjetljivijoj temi današnjice

PREUZMITE DOKUMENT: (format: PDF, veličina: 1.21MB)

Realpolitika: Assadu sudbina Miloševića

Većina ugovora o miru, da ne kažemo svi, kroz historiju su bili ili kapitulacije, ili proizvodi nemoralnih i nedosljednih kompromisa.

U Siriji su pregovori došli u vrijeme kada su svi digli ruke od opozicije i kada je imperijalna sila Rusija u povratku [EPA]

Piše: Muhamed Jusić (Al Jazeera)

Kada se u maju prošle godine na Al Jazeerinom forumu u Dohi govorilo o sličnostima i razlikama između bosanske i sirijske krize, moj stav je bio da se Sirijci mogu svemu nadati osim pravednom miru. Iako su tada svi svjetski moćnici, osim Irana i Rusije, govorili da "nema mjesta za predsjednika Bashara al-Assada u budućnosti Sirije", moje skromno mišljenje koja sam iznio i javno i privatno u razgovoru sa sagovornikom na panelu profesorom Louayom Safijem, nekadašnjim glasnogovornikom opozicije, bilo je da se ne trebaju iznenaditi ako ih sa Zapada počnu pritiskati da sa Basharom postignu dogovor.

Ne trebamo zaboraviti da je "Balkanski kasapin" kako su Slobodana Miloševića nazvali prvo u The New York Timesu, a kasnije i u svim zapadnim medijima, od tih istih bio pretvoren u čovjeka mira, koji je potpisao Dejtonski sporazum.

I danas mislim, a to su ovih dana potvrdili i stavovi i Amerike i drugih zapadnih sila s kojima su istupali prije i tokom propalih mirovnih pregovora u Ženevi, da će se, zarad političkog pragmatizma i realpolitike, Assadu progledati kroz prste i od njega napraviti čovjeka mira, s kojim se, uz izvještačene osmijehe, slikaju svjetski moćnici, ti "anđeli mira", koji su tokom čitavih sukoba vodili ratove za vlastite interese, trgujući ljudskom patnjom kao sredstvom pritiska.

Naravno, s namjerom da ga, kao i Miloševića, prvom prilikom maknu sa političke scene, ili pošalju na kakav međunarodni sud kako bi pokušali saprati svoju savjest.

Većina ugovora o miru, da ne kažemo svi, kroz historiju su bili ili kapitulacije, ili proizvodi nemoralnih i nedosljednih kompromisa. Zašto bi sirijski mir, ako se ikada i postigne, bio drugačiji?

'Truhli kompromis velikih sila'

Posljednji propali mirovni pregovori o sirijskoj krizi u Ženevi su pokazali da se krenulo u tom pravcu, pa nije ni čudo što su propali.

Kad smo već kod poređenja Bosne i Sirije, u međuvremenu se pojavila još jedna razlika između bosanskih mirovnih pregovora i ovih trenutnih oko Sirije. Ni Dejtonski sporazum, koji je legitimirao etničko čišćenje, genocid i sve ostale zločine sa duge liste zločina protiv čovječnosti, ne bi kao truhli kompromis velikih sila, koje uvijek idu linijom manjeg otpora, ni bio postignut da nije bilo promjene situacije na terenu. Naime, bez pada samozvane republike srpske krajine u Hrvatskoj i ozbiljnih vojnih poraza identičnih paradržavnih tvorevina na teritoriji Republike Bosne i Hercegovine ne bi bilo dejtonskog mira.

U Siriji su pregovori došli u vrijeme kada su svi digli ruke od opozicije i kada je imperijalna sila u povratku, Rusija, odlučila zaigrati drugo poluvrijeme hladnoratovske utakmice. Pregovori su prekinuti kada je postalo jasno da ih režim u Damasku koristi samo kako bi nastavio s vojnom opcijom. Ofanziva i napadi na sela oko Halepa su pokazali da za njih mirovna opcija nikada nije bila na umu. Za njih je to bilo samo kupovanje vremena, jer se napokon osjećaju dovoljno jakim da, uz pomoć Rusije i Irana, završe posao. Svijet su uvjerili da je sukob u Siriji između "bezumnih terorista, koji su prijetnja čitavom svijetu, i jedne sekularne republike, koja će od terorista zaštititi manjine". Da je Assadov režim htio mirne reforme, do rata ne bi ni došlo. Mjesecima su Sirijci na mirnim demonstracijama zahtijevali ne odlazak režima, nego minimum slobode i dostojanstva za one koji ne pripadaju vladajućoj eliti i klanovima iz jedne sekte i partije. Znamo kakvom je brutalnošću na te zahtjeve odgovoreno.

Ali, to što režimu u Damasku nije stalo do mira, nego bi silom da ostvari svoju viziju Sirije, jasno je od prvog dana. Međutim, ni opozicija, a pogotovo oni koji je podržavaju, ne bi trebali biti amnestirani od odgovornosti zbog obustavljanja pregovora u Ženevi, ali iz sasvim drugačijih razloga.

Bilo je očito i prije nego su pregovori počeli da su prvo potrebni pregovori opozicije s opozicijom, kako bi  se oni dogovorili oko minimuma zajedničkih zahtjeva. Oni koji po hotelima svjetskih metropola predstavljaju opoziciju nemaju utjecaj na vojne formacije na terenu. Tek u zadnji čas je Rusija pristala da u pregovorima učestvuju politički predstavnici dvije najutjecajnije vojne frakcije, Jaysh al-Islam i Ahraru-Shama. Kada se prate stavovi onih koji pregovaraju u ime opozicije na terenu i onoga što su stavovi ljudi pod oružjem, vidi se da tu ne postoji jedinstven stav, pa čak ni zajednička vizija buduće Sirije.

Prije ulaska Rusije u sukob, tokom ranijih pregovora u Ženevi, opozicija nije htjela pregovarati dok god se ne zagarantira odlazak Assada. Tada nisu htjeli pristati na prestanak vatre koji je režim nudio. Danas oni zahtijevaju prekid vatre i dostavljanje pomoći opkoljenim civilima kao preduslov da sjednu za sto. To govori ne samo o tome koliko se situacija na terenu pogoršala na štetu opozicije, nego i o slaboj pregovaračkoj strategiji tih snaga, koje raniju vojnu inicijativu na terenu nisu znali kapitalizirati. Ne treba zapostaviti ni njihovo neslaganje oko jedinstvenog stava o tome za kakvu se Siriju bore, onu po viziji ideologa Al-Kaide iz redova Fronta al-Nusre ili moderne građanske države za kakvu se u početku zalagala Slobodna sirijska vojska. Sada je sve to došlo na naplatu.

Odluka u rukama 'velikih'

Propali pregovori u Ženevi su, nažalost, otkrili još jednu gorku činjenicu - Sirijci se više ne pitaju o svojoj budućnosti. Odluka je sada u rukama globalnih igrača, koji jednu ili drugu stranu pritišću prema vlastitim vizijama i odnosima moći. Kada bi režim u Damasku odlučio odustati od svoje dosadašnje politike i nekim čudom krenuti putem postizanja istinskog mira u Siriji, pitanje da li bi imao slobodu da takvu stratešku odluku donesu ako na to ne pristanu Rusi ili Iranci i ako njihovi interesi ne budu zagarantirani. Razjedinjena opozicija se mora povinovati volji donatora i onih koji ih politički i vojno podržavaju. Volji sirijskog naroda sa početka revolucije tu nema više ni traga.

Od sve te halabuke i headlinea, iz Ženeve će ostati samo činjenica da će posljednja napredovanja vojske režima u Damasku, potpomognuta ruskom avijacijom i savjetnicima na terenu te prošiitskim milicijama iz Irana, Libana, Iraka i Afganistana, pokrenuti novi izbjeglički val preko turske granice i vjerovatno prema Evropi. Možda su zato u Londonu Prijatelji Sirije organizirali konferenciju na kojoj bi trebali skupiti novac za, kako rekoše, obnovu ove razrušene zemlje. Koju obnovu i čega? To je kao da gurate konjska kola ispred konja, kako to kažu Arapi u jednoj njihovoj narodnoj uzrečici. Svi znaju da će taj novac trebati da se te nove izbjeglice zadrže u Turskoj, Libanu i Jordanu, daleko od granica civilizirane Evrope, dok Assad ne završi posao. Na kraju, njegov otac je izvršio masakr u Hami i nastavio vladati do svoje smrti. Možda, kakav je vakat, nešto slično pođe za rukom i Assadu mlađem.

Odavno je slogan koji promovira vladajuća Bas partija u Siriji onaj da "domovina ne pripada onima koji su u njoj rođeni, nego onima koji je brane (naravno, na strani režima)". Drugima koji se ne slažu ostaje da preskaču žice na evropskim granicama, ili umru pod ruševinama burad-bombi, iznevjereni od onih koji su ih ohrabrivali da se bore za svoju slobodu.

Stavovi izraženi u ovom tekstu su autorovi i ne odražavaju nužno uredničku politiku Al Jazeere.

Izvor: Al Jazeera

Berlin: Jevreji i muslimani zajedno o genocidu u Srebrenici

U Berlinu je od 16. do 24. avgusta održana šesta Muslimmansko-jevrejska konferencija, redovni skup mladih muslimana i Jevreja iz čitavog svijeta koji u duhu međuvjerskog dijaloga razgovaraju o svim temama koje su zajedničke za pripadnike ove dvije svjetske religije i koje su određivale njihove odnose kroz historiju ili to čine i danas

Cilj konferencije je, prema riječima organizatora, razbijanje stereotipa, izgradnja prijateljstva i saradnje među mladim Jevrejima i muslimanima, kao i rasprava o pitanjima i temama na kojima mogu zajednički raditi u cilju poboljšanja odnosa i zajedničkog napretka. Slogan skupa „Razgovaramo jedni sa drugima, ne jedni o drugima“, govori mnogo o namjerama organizatora. Razgovaralo se na posebnim pododborima o svemu što je zajedničko za sljedbenike ove dvije konfesije, od uspona antisemitizma i islamofobije do izraelsko-palestinskog sukoba koji opterećuje historijski dobre odnose Jevreja i muslimana.

U svojstvu izaslanika reisu-l-uleme Huseina ef. Kavazovića i IZ u BiH ovom skupu je prisustvovao Muhamed Jusić, koji je govorio na sesiji posvećenoj razmatranju veza između genocida u Srebrenici i holokausta ili Šoaha u Drugom svjetskom ratu. Svaka prilika da se upozori na opasnost zaborava i relativiziranja svakog zločina, a posebno zločina genocida se treba iskoristiti. O tim zločinima, a naročito genocidu u Srebrenicu, treba govoriti ne kako bi se ostalo u prošlosti, kako bi se razvijao kult žrtve među preživjelim, nego kako se takvo zlo ne bi nikada više i nigdje ponovilo i kako bi se žrtvama dala nada da će prije ili kasnije pravda biti zadovoljena i da njihova žrtva neće biti zaboravljena. Zato je posebno bitno kada se ukaže prilika da se o genocidu u Srebrenici i drugim bh. gradovima i govori pred 160 učesnika konferencije u Gradskoj upravi Berlina gdje su domaćini bili zvaničnici iz gradske uprave i federalne vlasti Njemačke. Prisutni su saslušali svjedočenje Rahel Renate Mann, koja je kao jevrejska djevojčica preživjela holokaust skrivajući se u podrumu komšijske kuće, te Sauda Čehića sa svojim svjedočenjem o tome kako je preživio prijedorske logore.

Kada se saslušaju oba svjedočenja lahko je zaključiti kako su ona identična i pored razlika u vremenu i pored toga što su žrtve jednog zločina Jevreji a drugog muslimani, naglasio je, između ostalog, u svom govoru Muhamed Jusić. Bilo da se radi o shoahu, genocidu u Srebrenici ili bilo kojem drugom sličnom zločinu u historiji ili koji se danas odvija ili priprema pred našim očima širom svijeta, ljudi se po ovom pitanju dijele samo u dvije skupine: one koji vjeruju d

a različite vjere, nacije i rase mogu živjeti zajedno u miru i ravnopravni i drugi koji vjeruju da je to nemoguće, nedopustivo, koji sve što je drugačije doživljavaju kao prijetnju vlastitom i koji bi da razlike nestanu ili da sa njima žive samo ako njihovo dominira. I u Bosni devedesetih kao i u Berlinu tridesetih i četrdesetih godina prošlog vijeka sukobila su se ta dva koncepta i pogleda na svijet. I danas se u Evropi i širom svijeta ta dva modela sukobljavaju i ideološki, medijski i politički, a u Siriji, Palestini i nekim drugim žarištima vidimo i vojno. Zato je bitno da postoje skupovi kakva je Muslimansko- jevrejska konferencija na kojoj mladi ljudi, i ne samo oni, promovišu ideju suživota i interakcije. Samo takav pogled na svijet može osigurati da se ono „nikad više“ koje smo nakon svakog genocida čuli, stvarno i pretvori u realnost, smatra Jusić.

Ovogodišnja konferencija je održana pod generalnim pokroviteljstvom ministra vanjskih poslova Njemačke dr. Frank-Walter Steinmeiera. Svoju podršku konferenciji su izrazili i član Predsjedništva BiH Bakir Izetbegović i nekadašnji predsjednik SAD-a Bill Clinton. Prije dvije godine domaćin konferencije je bila Bosna i Hercegovina, a već iduće godine će se održati u nekoj drugoj zemlji.

Izvor: Preporod

Više o konferenciji na: http://www.mjconference.de/ 

Predavanje u Stockholmu

U Stockholmu sam ima predavanje o ulozi srpskih orijentalista u pripremi genocida nad Bošnjacima i manipulaciji vjerom, tradicijom i historijom u agresiji na BiH, te tome šta mi u Evropi možemo naučiti iz tadašnjih procesa. Skup je organizivan povodom 20te godišnjice genocida u Srebrenici i Dana bijelih traka. Bilo je tu još jako puno zanimljivih gostiju. Uvodnicar je bio i prof. David Pettigrev, istaknuti borac protiv negiranja genocida. Organizatori su ovim povodom sodijelili nagrade Svedanima koji su se u prosloj godini istakli u svojoj borbi protiv rasizma, islamofobije i svih dugoh oblika diskriminacije kao sto su prof Mattias Gardell, Henrik,nas Alen Musaefendic. Cast mi je bila upoznati ih. Zahvaljij se organizatorima a posebno nasoj Naidi. — with Alen Musaefendic.

Prilog RSE: Istraživanje: Građani u BiH žele pomirenje

Mostar, ilustrativna fotografija

Gordana Sandić-Hadžihasanović

U jednom od najvećih poslijeratnih istraživanja, organizovanog u 13 bh. gradova, 77 posto ispitanika dalo je podršku izgradnji međusobnoga povjerenja i pomirenja, unatoč strašnim posljedicama rata u BiH.

Nakon što su svoj posao obavili prošle godine, istraživači su sada vraćaju u gradove u kojim je urađeno ispitivanje javnosti, predstavljaju rezultate, bilježe reakcije građana i, postavljaju dodatna pitanja.

U Bosni i Hercegovini, zatrovanoj podjelama, još će mnogo vode proteći dok primjer prijateljstva Jove Jovanovića i Muhameda Bukve, iz okolice Goražda, bude uobičajen, a ne iznimka ili fenomen.

Prijatelji od djetinjstva, u ratnim godinama bili su na suprotnim stranama, u različitim vojskama, a kad je zlo stalo, oni su:

„Pravo, normalno, kao građani, kao prijašnji komšije, počeli da živimo.“

„Mi smo bili samo dva zrnca koja je vjetar nosio u jednom talasu, tako da mi nismo ništa mogli ni predvidjeti niti promijeniti.Nažalost, politička situacija još podriva tu nacionalnu strepnju. Pominjemo se u ta neka tri plemena, što nije dobro.“

Slično su odgovorili i građani obuhvaćeni zajedničkim istraživačkim poduhvatom Centra za empirijska istraživanja religije u BiH i Sveučilišta u Edinburgu, a pod pokroviteljstvom Fondacije Konrad Adenauer u trinaest bh. gradova (Sarajevo, Mostar, Banja Luka, Stolac, Jajce, Tuzla, Srebrenica, Livno, Bijeljina, Brčko, Trebinje, Bihać i Teslić).

77 posto ispitanika vjeruje da je proces pomirenja, koji bi bio osmišljen i koji bi se temeljio na povjerenju i iskrenosti u BiH, veoma značajan.

 - Nastavnici su na prvom mjestu, među osobama koje imaju najviše potencijala u procesu pomirenja (72 posto ispitanika)

 - Premda su ispitanici bili manje skloni ulozi koju bi u procesu pomirenja mogli imati političari, skoro 52 posto njihovu „misiju“ vidi kao značajnu.

Ovi rezultati su podsjetnik da većina stanovništva Bosne i Hercegovine – iz svih konstitutivnih naroda i izvan njih, od najreligioznijih do onih koji uopšte nisu religiozni, svih uzrasta i profesija – shvataju potrebu za pomirenjem.

Mnogi pojedinci iz ovog raznolikog uzorka su razočarani učinkom političkih elita, ali takođe vjeruju da je proces pomirenja na nivou cijele države izuzetno važan, te da u njega treba uključiti široku lepezu sudionika, navodi Zlatiborka Popov - Momčinović, sa Univerziteta Istočno Sarajevo.

„Skoro 80 posto građana i građanki BiH smatra da je proces pomirenja i izgradnja povjerenja nešto što je jako značajno za budućnost Bosne i Hercegovine. Više su podržavali one inicijative koje su nekako okrenute budućnosti nego prošlosti – kao izgradnja memorijalnih centara na mjestima gdje su počinjeni stravični zločini, što je podržano, ali su mnogo više podrške dobile neke inicijative poput onih da se kroz obrazovni sistem mladi susreću i upoznaju, uče ono što je bitno za njihovu zajedničku budućnost“, kaže Popov – Momčinović.

Kako građani procjenjuju uticaj izgradnje povjerenja za bolju budućnost? Imam iz Bugojna, Muhamed Jusić, član istraživačkog tima, iznosi neke od podataka iz istraživanja.

„75,4 posto od ukupnog uzorka reklo je da bi ozbiljni pokušaj da se izgrade odnosi između vjerskih i etničkih grupa u BiH imali uticaj na budućnost zemlje. Kad bismo jednu poruku morali poslati – to je ono što smo našli u čitavoj državi, daleko više od onoga što bismo, gledajući medije, čitajući novine i radeći s ljudima, očekivali.

Čak 84,4 posto ispitanika podržava ulaganja u edukativne programe koji su osmišljeni da pomognu mladima da se riješe negativnih stereotipa i da razumiju zajedničke interese građana različitog porijekla, a tek 10,3 posto to ne podržava. Ovo će se podudariti s još jednim pitanjem kojeg smo postavili – od koga građani najviše očekuju u procesu pomirenja – tamo ćemo na prvom mjestu imati nastavnike,“ predočava neke od rezultata Jusić.

Povjerenje na prvom mjestu

Kako jedan stranac vidi proces približavanja ljudi zatrovanih podjelama i ratnim događajima? Evo razmišljanja direktora Fondacije Konrad Adenauer u BiH, Karsten Dümmel.

„Problemi su isti u posljednjih 20-ak godina, ali, vidi se da ipak dolazi do približavanja ljudi. Postoji još dosta podjela među njima, ali se ta slika ipak popravlja. Za ukidanje još uvijek postojećih etničkih barijera među ljudima, postoje tri različita puta. Prvi je izgradnja međuljudskih odnosa, ili ako hoćete direktno, ljubavi među osobama različite nacionalne pripadnosti. Drugi je međuetnička i međureligijska saradnja – na primjer - zajednička kuća za molitve pripadnika svih vjera, kakva postoji u Njemačkoj, a treći aspekt je ekonomska saradnja – da, na primjer, pripadnici različitih nacionalnosti stvore jedno zajedničko preduzeće, odnosno ulože novac u zajedničku firmu a time i u zajedničku budućnost, “ ističe Dümmel.

U Bosni i Hercegovini bilo je više pokušaja uspostave državne komisije za istinu i pomirenje. Bile su, takođe, formirane komisije za Srebrenicu i Sarajevo, ali su ugađene prije obavljenog posla. Formirano je i udruženje građana 'Istina i pomirenje', sa predsjednikom Jakobom Fincijem, ali nije bilo političke podrške za njihov rad. Finci danas ističe da je akcenat na povjerenju, koji je stavljen u ovom istraživanju, posebno značajna činjenica.

„Do sada je bilo pitanje istine, pravde i pomirenja, a niko nije pretpostavio da za sve to ustvari treba povjerenje, koje nam najviše nedostaje, jer mi, s jedne strane, putem Tribunala u Hagu, putem, da kažem, memoara svih onih koji su prošli kroz Bosnu i Hercegovinu, a ko god prođe kroz Bosnu i Hercegovinu napiše memoare ili knjigu, tako da čak ima šala, kad su se dva stranca srela ovdje na ulici, pa jedan pita drugoga: „Kad si došao, koliko ostaješ, šta radiš?“, ovaj odgovara: „Došao sam jučer, idem sutra, pišem knjigu 'Bosna danas, jučer, sutra'“. Istina polako dolazi na svjetlo dana, kroz presude, i haškog Tribunala i sudova koji rade u regionu; pravda se na taj način isporučuje, mada će ovim tempom, barem kod lokalnih sudova, trajati još sto godina da dođemo do osude svih onih koji trebaju da odgovaraju, i na kraju, to na neki način vodi pomirenju,“ navodi Finci.

Građani takođe misle da vjerski lideri ne čine dovoljno na procesu pomirenja, ali iznose i stav kako se političari trude da dokažu da je zajednički život prošlost. Evo nekih nalaza iz istraživanja, koje prenosi Emina Ćosić:

„U procesu pomirenja, vide političare kao odgovorne i kao ključni faktor, koji ustvari drže nekakve zategnute odnose i tenzije, namjerno nametnute, da bi održali svoje pozicije. To je bila najčešća interpretacija među ljudima. Mnogi su krivili međunarodnu zajednicu za stvaranje države kakvu danas imamo, da je Dejton stvorio nasilne podjele, da su od jedne građanske države stvorili državu tri nacije ili tri etničke grupe“, kaže Ćosić.

Proces pomirenja i povjerenja u Bosni i Hercegovini može biti uspješan tek ako građani mogu reći kao Jovo Jovanović s početka naše priče:

„Kad sve sagledam, bio je veći period bio našeg prijateljstva nego ratovanja.“

Rezultati istraživanja do sada su predstavljeni u Sarajevu, Mostaru i Tuzli, u srijedu je zakazan sastanak s građanima Srebrenice. Istraživači će s novim pitanjima, ponovo u bh. gradove, naredne 2015. godine.

IZVOR: RSE

Dnevni avaz o jučerašnjoj konferenciji

Poziv na konferenciju :Unapređenje razumijevanja faktora koji utiču na javni interes u procesima pomirenja u Bosni i Hercegovini sa osvrtom na Sarajevo

KONFERENCIJA:

Unapređenje razumijevanja faktora koji utiču na javni interes u procesima pomirenja u Bosni i Hercegovini sa osvrtom na Sarajevo

3. Novembar, 2014 Hotel Evropa Vladislava Skarića 5

E-Mail: pomirenje.dijalog@gmail.com Kontakt telefon: 065 367 130

Program:

12:30 h Registracija učesnika/ca

13:00 h Pozdravne riječi Besima Borić,Članica nekadašnje komisije za istinu i pomi-renje Dr. Karsten Dümmel, Direktor fondacije Konrad Adenauer Stiftung, ured u Bosni i Hercegovini

13:15 h Mr. Sc. Marko-Antoni Brkić- Uvodne napomene

13:30 h Muhamed Jusić, Procesi pomirenja u BiH: Prezentacija rezul-tata istraživanja faktora pomirenja: Religija, lokalni odnosi , ljudi i povjerenje

13:50 h Doc. dr. sc. Zlatiborka Popov Momčinović, Procesi pomirenja u Sarajevu: Kontekst, Akteri/ke, Inicijative, Religioznost 14:10 h Diskusija

15: 00h Kafe pauza

15:15h Mr. sc. Emina Ćosić: Razgovori sa građanima/kama o pomi-renju

15: 30 h Diskusija: Šta se može uraditi, ko to treba uraditi...

16:15 h Mr. Sc. Marko Antonio Brkić- Zaključna razmatranja

16:30 h Ketering

17:00 h Odlazak učesnika/ca

Više na linku: http://www.kas.de/bosnien-herzegowina/bs/events/61563/ 

Conference invitation 

ADVANCING UNDERSTANDING OF FACTORS WHICH AFFECT PUBLIC INTEREST IN RECONCILIATION IN BIH AND SARAJEVO

Advancing Understanding of Factors Which Affect Public Interest in Rec-onciliation in BiH and Sarajevo November 3rd Hotel Europe Vladislava Skarića 5

E-Mail: pomirenje.dijalog@gmail.com Kontakt telefon: 065 367 130

Program: 

12:30 h Registration of the Participants 13:00 h Welcome Besima Borić, Member of former Commission for Truth and Reconciliation Dr. Karsten Dümmel, Konrad Adenauer Foundation, Office in Bosnia and Herzegovina 13:15 h Mr. Sc. Marko-Antonio Brkić - Introductory Notes

13:30 h Muhamed Jusić, Reconciliation Processes in BIH: Presentation of the Results of the Research Factors in Reconciliation: Reli-gion, Local Conditions, People and Trust

13:50 h Doc. dr. sc. Zlatiborka Popov Momčinović, Reconciliation Processes in Sarajevo: Context, Actors, Initiatives

14:10 h Discussion

15: 00h Coffee Break

15:15h Mr. sc. Emina Ćosić: Conversations with Citizens about Reconciliation

15: 30 h Discussion: What can be done, who needs to do it...

16:15 h Mr. Sc. Marko Antonio Brkić - Concluding Remarks

16:30 h Catering

17:00 h Departure of the Participants

Koliko su današnji muslimani daleko od poruka hadža- Vesatijjin forum- Preporod

Koliko su današnji muslimani daleko do poruka hadža?

Piše: Muhamed Jusić

I ove godine će milioni muslimana iz čitavog svijeta obaviti petu islamsku dužnost hadž, taj simbol nepatvorene vjere u Jednog Boga, ali i jedinstva onih koji se hvataju za Njegovo uže. Nažalost, morali bismo se vratiti daleko u prošlost da nađemo teža vremena za muslimanski Ummet i zajednicu vjerujućih.

Ono što nazivamo islamskim svijetom je danas sve samo ne „islamski“. Brojne većinski muslimanske zamlje se nalaze na ivici unutrašnjih sukoba ili su već duboko pale u ambis bratoubilačkog rata. Ponovno je oživljen drevni sunitsko-šiitski sukob.  Despotski režimi su spremni žrtvovati čitave države i narode kako bi muslimanskim masama poslali poruku da je za njih vječiti izbor između korumpiranih despotskih režima i anarhije i bezvlašća. Neki od oni koji se navodno bore za slobodu muslimanskih naroda i uspostavu islamskih vrijednosti čine više nereda i brutalniji su i okrutniji prema onima u čije ime nastupaju nego ijedan od tih režima.

Muslimani današnjice, barem u onim većinski muslimanskim državama, kao da žive između dva svijeta: jednog mrtvog, ili barem neodrživog, koji više nema šta ponuditi, i drugog slabog ili nedovoljno jakog da  se rodi.

Već dugo je taj svijet, uz par časnih izuzetaka, opterećen siromaštvom, korupcijom, nepismenošću, neslobodama i brojnim drugim društvenim bolestima koje se desetljećima ignorišu i koje su sada kuliminirale općom eskalacijom netolerancije i nasilja.

Rane Gaze su još uvijek svježe i kao i ranijih godina palestinske hadžije su prošle golgotu zbog procedura okupatora njihove zemlje koje pred njih stavljaju kako bi stigli na sveta muslimanska mjesta. Ali muslimani danas sami sebe ubijaju i progone, porobljavaju i sami sebi džamije ruše.

Zato se s pravom možemo zapitati u kakvom stanju (ar. halu) dočekujemo ovogodišnji hadž i koliko su se današnji muslimani udaljili od poruka koje im je Poslanik, a.s., ostavio u emanet na Oprosnom hadžu kojeg je kao vrhunac svoje poslaničke misije obavio neposredno pred svoju smrt. Ta poruka koju je Pejgamber, a.s, izrekao 9. zul-hidžeta 10. godine po Hidžri (632.g.n.e.) na Arefatu predstavlja samu srž Poruke koju je od Uzvišenog prenio i kada gledamo šta se danas u svijetu dešava ne možemo da ne slutimo Božansko proviđenje u onome što je tada rekao. A rekao je:

„O ljudi, čujte što ću vam reći, jer ja ne znam hoću li se s vama više sastati na ovome mjestu.

O ljudi, vaš život, vaš imetak i vaša čast su sveti sve dok se ne sastanete sa vašim Gospodarem baš kao što je svet ovaj vaš dan, u ovom vašem mjestu, u ovom vašem gradu.

Da li sam prenio poruku? O moj Bože, budi mi svjedok!“

Nakon što je vjernicma govorio o ništa manje bitnim postulatima vjere vratio se poruci kojom je i počeo svoj do danas sačuvani govor upozoravajući sljedbenike islama :

„Nemojte se nakon moje smrti vratiti u bezboštvo, te jedni druge ubijati. Ostavljam vam u emanet nešto zbog čega nećete skrenuti s Pravog puta dokle god se toga budete držali: Allahovu Knjigu (Kur'an) i moj Sunnet.

Da li sam sam prenio poruku? O moj Bože, budi mi svjedok!

O ljudi, vi imate samo jednog Gospodara i jednog pretka. Svi ste vi od Adema, a Adem je od zemlje. Najbolji je kod Allaha onaj koji je najpobožniji. Nikakve prednosti nema Arap nad nearapom, osim u pobožnosti.

Da li sam prenio poruku? O moj Bože, budi mi svjedok!"

"Da", rekoše.

"Neka prisutni obavijesti onoga koji je odsutan"- doda Poslanik kao da je znao u šta će neki muslimani pokušati pretvoriti islam“

Svetost života

Zato bi hadž sve muslimane trebao podsjetiti na ovu poruku Plemenitog Poslanika i ponovo među njma probuditi osjećaj muslimanskog jedinstva, svetosti života, časti i bratske solidarnosti. Za početak bi bilo dovoljno da se svi koji krv nevinih prolijevaju u ime islama prisjete da nas je Poslanik podučio da je „svetost života vjernika veća od svetosti Kabe“. To jeste, da nema ideala za kojeg vrijedi žrtvovati jedan nedužan život a kamoli hiljade njih.

Abdullah ibn Abbas prenosi: „Poslanik je gledao u Kabu i rekao  La Ilahe Illellah, kako si čista i dražesna, kako je lijep tvoj miomiris i kako je velika tvoja svetost! Ali vjernik je po svojoj nepovrjedivosti (hurmetu) veći od tebe. Allah te je zaista učinio svetom, ali On je nepovrjedivim učinio i vjernikov imetak, njegovu krv, njegovu čast i zabranio da vjernik o vjerniku ima loše mišljenje“.(Medžme-u-zevaid)

Zar nam i Uzvišeni u Kur`anu ne kaže: "Nezamislivo je da vjernik ubije vjernika, to se može dogoditi samo – nehotice." A od Ebu Bekreta Nufej'a b. El-Harisa es-Sekafija, r.a., prenosi se da je Vjerovjesnik, a.s., rekao: "Kada se dva muslimana sukobe sabljama, i ubica i ubijeni će u Vatru:' Rekoh: "Allahov Poslaniče, za ubicu nam je jasno, ali zašto ubijeni?" Reče: "Jer je i on nastojao ubiti onog drugog.''' , a da  "onaj ko podigne protiv nas oružje, nije od nas." (Buharija i Muslim)

Buharija i Muslim prenose i da je Allahov miljenik, a.s. rekao: "Najveći grijeh je činjenje širka Allahu, ubistvo, neposlušnost roditeljima i lažno svjedočenje". Koliko je muslimana ovih dan prekršilo ovu Poslanikovu uputu slijepo slijedeći svoje ideloge zla, ubijajući nevine u bratoubilačkom ratu, razbijajući porodice i odvodeći u smrt mladiće i djevojke bez znanja njihovih roditelja i njihove saglasnosti, sijući klevete i laži na društvenim mrežama a sve to navodo u ime islama.

Ali nije da nas boli samo muslimanska krv koja se prolijeva, nego i krv svih nevinih koji su se ovih dana širom svijeta našli u suludom vrtlogu rata i nemira.

Posebno je teško gledati kako neki koji za sebe tvrde da su ne samo muslimani, nego jedini ispravni, u ime islama ubijaju pripadnike drugih vjera i manjina. Tako danas u Iraku i Siriji imamo etničko čišćenje manjina koje ni Pravedne halife, r.a., ni Emevije, ni Abasije, ni Osmanlije nisu progonili niti prisiljavali da svoju vjeru mijenjaju. Znali su tadašnji muslimani za hadise koje, čini se ovih dana ne znaju  „novi muslimani“ pristigli iz brojnih zapadnih metropla, u kojima se kaže da „Ko ubije mu'aheda (nemuslimana koji živi među muslimanima) neće osjetiti miris dženneta, a njegov miris se osjeti na udaljenosti od četrdeset godina." (Buharija)

Danas je možda više nego ikada muslimanskom svijetu potrebna vjera, ali ne vjera u kojoj će se tražiti opravdanje za nasilje nad onima koji drugačije misle ili vjeruju, ne vjera pretočena u neke nove ideologije koje će ljude voditi u nove sukobe i krvoprolića, nego vjera kao nada u bolje sutra, vjera koja daje snagu da se izdrži i kada je nateže i da se ne klone duhom i ne izgubi pouzdanje u Boga, Milostivog. Danas kada oružje govori i kada se krv slijeva potocima teško je zagovarati dijalog, toleranciju i odmjerenost, ali drugog puta nema.

Ovogodišnji hadž je jedinstvena prilika za sve muslimane, ali i njihove lidere i muslimansku inteligenciju i ulemu da ponovo čuju poruke Plemenitog poslanika koje im je u emanet ostavio baš u ovim danima i na mjestima koje će i hadžije iz Bosne pohoditi da promovišu ideju svetosti života, časti i dostojanstva svih ljudi.

Izvor: Preporod/ Centar za dijalog- Vesatijja

PREUZMITE DOKUMENT: (format: PDF, veličina: 1007KB)

Bijelo Polje, 3. Avgust, 2014. – U nedjelju 03. 08. 2014. godine, u organizaciji Odbora islamske zajednice Bijelo Polje, održana je mirna protestna šetnja povodom aktuelnih dešavanja i terora koji se sprovodi nad nedužnima.

Nekoliko stotina građana Bijelog Polja mirnom šetnjom od gradske džamije do centra grada, protestvovali su noseći transparente sa porukama “Free Gaza”, “Prekinite pokolj u Gazi”, “Prestanite da finansirate izraelski terorizam” i drugim. Među transparentima je bilo mnogo onih koji direktno kritikuju medije koji ćute o dešavanjima u Palestini. Učesnici protesta su napravili performans noseći tabute što djelimično odslikava svakodnevnicu stanovnika Gaze u posljednjih mjesec dana. U centru grada je klanjana dženaza u odsustvu svim nedužno stradalim u Gazi. Nakon obavljene dženaze u Centru za kulturu održana je tribina na temu: “Gaza i stanje muslimana svijeta.” Gost predavač je bio prof. Muhamed Jusić.

Izvor: http://www.monteislam.com/novosti/odrzana-mirna-protestna-setnja-u-bijelom-polju-saosjecanje-sa-djecom-gaze
Predavanje na istu temu održano je i u Rožajima, a ovako je sa skupa u Bijelom Polju izvijestila agencija Anadolija: 

Crna Gora: U Bijelom Polju održan protest i klanjana dženaza za stradale civile Gaze

Odbor Islamske zajednice Bijelog Polja, uz pomоć Bošnjačke kulturne zajednice i ostalih nevladinih organizacija, organizovao je danas mirni protesni skup povodom dešavanja u Gazi.

Protestni skup pod nazivom "Saosjećanje sa djecom Gaze" počeo je nakon podnevne molitve, kada su se okupljeni građani uputili od gradske džamije do Doma kulture. Više stotina građana nosilo je transparente na kojima je pisalo "Zar su djeca teroristi!?", "Free Gaza!", "Prekinite pokolj u Gazi!", "Crna Gora, uvedi sankcije Izraelu!", kao i mnoge druge.

Okupljeni su nosili tabute, koji su bili prekriveni zastavom Palestine, nakon čega je klanjana dženaza u odsustvu za ubijene civile Gaze.

Predsjednik Odbora Islamske zajednice Bijelo Polje Adis Kučević kazao je u izjavi za Anadolu Agency da je cilj protestne šetnje da se podigne glas protiv zuluma i nepravde koja se dešava u svijetu.

"U Crnoj Gori, ali i u cijelom svijetu prikazuje se slika suprotna od one kakva je stvarna u Gazi. Prikazuju se djeca, žene i civili kao teroristi. A oni koji su ustvari teroristi se prikazuju kao žrtve. Mi smo pokušali prenijeti atmosferu iz Palestine putem naših ilustracija. Da bi se na neki način ljudima približila kakva je stvarna atmosfera tamo. Očekujemo od medija da budu korektniji, i da stanje u Palestini prikazuju onakvim kakvo jeste", kazao je Kučević.

Protestni skup za Palestinu podržale su i pojedine političke partije iz Bijelog Polja. Predsjednik odbora Liberalne Partije Samedin Agović kazao je da je protestna šetnja prilika da se ukaže na kršenje osnovnih ljudskih prava.

"Mi želimo na ovaj način izraziti solidarnost s narodom Palestine, i ova mirna protestna šetnja se organizuje kako bi se ukazalo na kršenje osnovnog prava, prava na život, koje djeca Palestine gube i na ovaj dan", poručio je Agović.

Nakon protesta, u Domu kulture u Bijelom Polju predavanje o trenutnom stanju u Palestini održao je prof. Muhamed Jusić.

Protest za Palestinu treći je u nizu koji je organizovan u Crnoj Gori. Prethodne sedmice protestovali su građani Rožaja i Plava. Bivši crnogorski šef diplomatije Branko Lukovac, u izjavi za AA poručio je da bi Crna Gora morala osuditi zločin Izraela nad narodom Palestine. (AA) 

Religije u ulozi zaštite civila

Međureligijski dijalog i upoznavanje s različitim religijama su bitni faktori prevencije zločina, jer proces demonizacije drugoga prethodi svakom sukobu.

Piše: Muhamed Jusić (Al-Jazeera)

Religija je "tiha snaga" u brojnim današnjim konfliktima. Na različite načine ona je oblikovala razumijevanje vojne etike državnih i paravojnih formacija i utječe na stavove velikog broja onih koji su danas uključeni u debatu o humanitarnim i mirovnim intervencijama, ali i o formuliranju i implementaciji Međunarodnog humanitarnog prava.

Ovaj utjecaj se nekada osjeća na suptilan način, kroz religijske tradicije koje oblikuju poimanje sekularne, univerzalne ili pragmatične etike - kao što je to naglasila Međunarodna komisija o intervencijama i državnom suverenitetu (ICISS) u svom okviru djelovanja naslovljenom "obavezom da se zaštiti" - ili kroz sekularizirane rituale kroz koje se legitimne akcije danas poduzimaju.

U tom smislu, uloga koju religija može imati u procesu pomoći i zaštite civila u konfliktima slabo je istražena tema i zahtijeva ozbiljniju međunarodnu analizu svih ključnih faktora.

Radionica u Edinburghu, koju su ovog mjeseca zajednički organizirali Projekat o religiji i etici u stvaranju rata i izgradnji mira te institut Pravedni svijet sa Univerziteta u Edinburghu, osmišljena je s ciljem da istraži kako dijalog između različitih aktera društvenih procesa, tzv. stakeholdera, može pomoći kredibilnom i ozbiljnom istraživanju ove teme, a u konačnici i poduzimanju konkretnih mjera.

Jedno od ključnih pitanja konferencije bilo je o tome šta humanitarne organizacije i one koje se bave zaštitom ljudskih prava trebaju uraditi kako bi se pozabavile utjecajem vjerskih aktera i zajednica na njihov rad te apostrofirale isti. Osim toga, razgovaralo se i o tome kako se postaviti prema vjerskim komponentama društva u onim zajednicama i slučajevima kada je neophodno praviti kompromise kako bi se humanitarno djelovalo.

Izgradnja mira

Na posebnoj sesiji tretirano je i pitanje načina na koji vojske i vlade reagiraju na utjecaj koji vjerske i postvjerske podjele imaju na humanitarne misije te misije izgradnje i očuvanja mira, čiji je cilj zaštita civila.

Religija, a daleko preciznije rečeno, vjera i vjerska etika, imaju itekako bitnu ulogu u zaštiti civilnog stanovništva u vrijeme sukoba. Nije to samo zbog toga što svaka religija od svojih sljedbenika traži da poštuju svetost života, koji je prema učenju svih vjera dar Božiji, nego i zbog toga što je zaštita života nevinih jedna od temeljnih vrijednosti vjerskih etičkih sistema.

Međutim, kroz historiju je taj sistem toliko puta iznevjeren, pa se možda baš danas o njemu u sekularnim krugovima međunarodnih aktera gotovo i ne govori.

Zato je konferencija u Edinburghu bila prilika da se o ovom zapostavljenom pitanju progovori u akademskom okruženju, ali u prisustvu ljudi kojih se to itekako tiče, prije svega onih iz međunarodnih humanitarnih organizacija.

Očito je da se uloga religija u sukobima, ali i angažman brojnih organizacija koje su motivirane vjerom, a koje rade na izgradnji mira, povratku povjerenja ili humanitarnom radu, više ne može ignorirati. I sekularne vlade, ali i međunarodne organizacije su sve više spremne, naravno svjesne svih izazova koje takav angažman sa sobom nosi, propitati svoj odnos prema ovim društvenim faktorima koji mogu biti izvor sukoba, ali i izgradnje mira.

Kakvi će ti modeli saradnje biti, ostaje da se vidi, a na konferenciji su se čuli brojni pozitivni primjeri iz kriznih područja svijeta, ali i izazovi sa kojima se "praktičari" sa terena uključeni u humanitarni i mirovni rad susreću radeći na zaštiti civilnog stanovništva i pomoći istom.

U tom smislu, međureligijski dijalog se pojavljuje kao vrlo bitan faktor tog procesa u jednom sasvim novom svjetlu.

Potreban dijalog

Naime, o međureligijskom dijalogu i upoznavanju sa različitim religijama može se govoriti i kao o bitnom faktoru prevencije zločina, ako se uzme u obzir proces demonizacije drugoga koji, uči nas tome historija, uvijek prethodi svakom sukobu.

Zaraćene strane u svakom sukobu sistematski, nerijetko najprizemnijim tehnikama manipulacije i propagande, stvaraju imidž drugoga kao manje vrijednog, zlog i barbarina koji ne dijeli naš sistem vrijednosti, koji ne vjeruje u "našeg Boga", čime se opravdava svaki zločin nad njima jer "mi se samo branimo od strahota i zla koje bi oni nanijeli nama". Druga strana je uvijek brutalna i zločinci koji ne cijene tuđi, a nerijetko i vlastiti život.

Podučiti ljude da sve vjere dijele isti sistem vrijednosti (barem u načelu) i da su svi oni koji se na njih pozivaju obavezni poštovati svaki nevini život; naučiti ljude da svačiji život ima vrijednost i da "druga strana" ima iste strahove, ali i žudnje i ambicije, znači zaustaviti proces dehumanizacije koji neminovno vodi u zločine, a nerijetko i u genocid.

Prisjetimo se samo ratova na Balkanu devedesetih i toga kako su vjerski simboli zloupotrebljavani da se njima opravda nasilje, najstravičniji zločini pa i zločin genocida, umjesto da religija bude u službi zaštite života civila i nevinih, promocije dobra i pomoći obespravljenim, što je intencija svih vjerskih tradicija.

Na tom planu se treba i može uraditi više.

Stavovi izraženi u ovom tekstu su autorovi i ne odražavaju nužno uredničku politiku Al Jazeere.

Izvor: Al Jazeera

I will be speaking at the workshop in Edinburgh on Preventing Atrocity: Reasons to Engage with the Religion and Ethics of the Other

Preventing Atrocity: Reasons to Engage with the Religion and Ethics of the Other

 16 June, 2014, 10:30 - 17 June, 2014, 17:30

The workshop organising team welcomes applications for potential participants in the Stakeholder Workshop, who should explain their interest in the workshop, and outline their related work. Applicants who wish to offer a paper presentation for the final session of the workshop should give a title and abstract of between 250 and 500 words. Participants will be responsible for their own travel and accommodation expenses. A limited number of places are available. Participants associated with the co-sponsoring organisations, the PSA UK and the BISA Working Group on Religion, Security and International Affairs, are particularly welcomed. Please email applications to george.wilkes@ed.ac.uk before 31 March 2014.

Concept Note

This workshop aims to deal with key issues and opportunities arising for civilian protection programming in situations where conflict is associated with religion or with differences over religion and secularism. The encounter and exchange between academics and practitioners will be central to the event: it seeks to bring together decision-makers, educators working in security forces and specialists from across different academic disciplines.

Central Questions

Religion is a salient force in many of today’s conflicts. In very different ways, it has shaped the approaches taken to military ethics of state and non-state combatants, of civilian populations, and of public voices prominent in debate about humanitarian and peacebuilding needs. This influence may be felt in subtle forms: religious legacies which shape notions of secular, universal or pragmatic ethics – as was acknowledged by the ICISS in generating the ‘responsibility to protect’ framework – or now-secular rituals through which legitimate action is conceived. The consequences for civilian protection of engaging with potentially divisive approaches involving religion are controversial and little understood, and call for a dialogue about responsible engagement between divergent parties, scholars and the range of communities involved. This stakeholder workshop is designed to investigate how a dialogue involving multiple stakeholders can advance options for credible and serious study and action.

What do humanitarian and human rights NGOs need to do in order to address the impact of religious actors and communities on their work? When compromises are demanded in exchange for humanitarian access, how may the religious components at stake best be dealt with?

How do militaries and governments respond to the impact of religious and post-religious division in embarking upon or engaged with civilian protection in the context of humanitarian and peacebuilding missions?

To what extent is civilian protection practice marked by conflicts over religion or secularism?

How do norms justified in terms of interreligious or religious-secular conflict affect breaches of humanitarian norms, and how do these norms impact on efforts to promote the protection of civilians?

Organisers: the Project on Religion and Ethics in the Making of War and Peace (http://relwar.org) and the Just World Institute (www.sps.ed.ac.uk/jwi) at the University of Edinburgh

This event is sponsored by the Political Studies Association of the UK and the British International Studies Association Working Group on Religion, Security and International Affairs. Co-sponsors from the University of Edinburgh include: the College of Humanities and Social Science, the Global Justice Academy

Objectives

To engage practitioners and academics in a common effort to identify key issues and opportunities for civilian protection programming arising in situations where conflict is associated with religion or with differences over religion and secularism.

To reinvigorate the conceptual and political debate on preventing atrocities by linking practitioner insights with academic discussions.

To network practitioners and academics across disciplines and professions with an interest in exploring and discussing the practical and conceptual issues at stake

To develop a rudimentary knowledge base and network between interlocutors which could serve as a framework for further discussion and collaborative research

To produce a report following the event for wide circulation, to serve as the beginning of further discussion of the practical challenges facing actors in religiously-charged situations who are promoting the norms associated with civilian protection.

Preliminary Programme

Session 1 – What is at stake in invoking religious perspectives on civilian protection and humanitarian interventions?

Introductory intervention: Muhamed Jusic, journalist, social activist, prominent figure in the Bosnian Islamic community, genocide survivor.

Session 2 – What is at stake for humanitarian actors working with state and non-state combatant forces?

Introductory intervention: Ronald Ofteringer, ICRC, responsible for coordinating global work with regard to dialogue with Islamist groups, community and religious leaders, academics and others.

Session 3 – What is at stake for human rights work with state and non-state combatant forces?

Introductory intervention: Joe Stork, HRW Deputy Director of the Middle East and North Africa Division, author of a report on engaging non-state forces with civilian protection responsibilities under international law.

Session 4 – What is at stake for militaries in designing civilian protection in religiously-sensitive contexts?

Introductory intervention: speaker tbc

Session 5 – What is at stake in designing humanitarian interventions in religiously-sensitive contexts? Diplomatic challenges

Introductory intervention: speaker tbc

Session 6 – State of the academic field: selected presentations

Practicalities

Lunch and refreshments will be provided for all invited participants.

Chatham House rules may be applied to facilitate discussions.

A list of hotels will be sent to participants on request.

Participants

International specialists working on civilian protection through diverse lenses, from humanitarian and human rights organisations, to diplomats, journalists and military ethics specialists

Academics from across the UK and from across academic disciplines and area specialisms

Topics for discussion to include:

The impact of local religious and political sensitivities on civilian protection interventions

Approaches taken within militaries and non-state armed groups to religion, military ethics and humanitarian law/law of armed conflict

The impact of religion on engagement between armed forces, local populations and humanitarian and human rights defenders, from education and awareness raising to building supporting communities and effecting practical interventions

Religious and non-religious influences on the diplomacy surrounding humanitarian interventions

Religious and non-religious influences on military ethics formation

University of Edinburgh

EH8 9YL

United Kingdom